Wymieszać składniki na maść.

Wcierać 2 razy dziennie w skórą klatki piersiowej. Z preparatów gotowych zalecić można emulsję Capsigel. Stosuje się także nasienie gorczycy czarnej (Sem. Sinapis nigrae) w postaci kataplazmów w następujący sposób: 100 g sproszkowanego nasienia gorczycy rozrobić z ciepłą wodą na gęstą papkę, rozprowadzić cienką warstwą na płótnie i przyłożyć na klatkę piersiową na 10 min, po czym skórę zmyć ciepła wodą i wytrzeć. Nie należy stosować kataplazmów ani wcierań u chorych na cukrzycę, ze skórą bardzo wrażliwą, w przypadku obecności zmian skórnych i w gruźlicy płuc. Leczenie odciągające wskazane jest również u chorych na surowicze zapalenie opłucnej. Czynne przekrwienie skóry klatki piersiowej w sąsiedztwie zapalnie zmienionej opłucnej ma poprawiać przepływ limfy w opłucnej ściennej i w ten sposób osłabiać odczyn zapalny: obrzęk opłucnej, tworzenie płynu wysiękowego i odkładanie włóknika. Brak jest badań, które potwierdziłyby taki wpływ zabiegów odciągających na proces zapalny opłucnej, jednak w świetle obserwacji klinicznych wydaje się on prawdopodobny. W ostatnich latach zainteresowanie tymi metodami leczenia zmalało, wobec postępów leczenia zarówno przyczynowego, jak i objawowego zapalenia opłucnej. PIŚMIENNICTWO 1. Braun H.: Heilpflanzen-Lexikon für Arzte und Apotheker G. Fischer Verlag. Stuttgart 1974. 2. Deloff L. (red.): Choroby układu oddechowego. PZWL, Warszawa 1977. 3. Fejgin M., Glass B.: Gruźlica płuc. Wyd. Delta, Warszawa 1933. 4. Ciechanowski St. (red.): Gruźlica i jej zwalczanie. Wyd. Pol. Zw. Przeciwgrużl., Warszawa 1927. 5. Kużnicka B., Dziak M.: Zioła lecznicze. PZWL, Warszawa 1972. 6. Muszyński J.: Ziołolecznictwo i leki roślinne. PZWL, Warszawa 1958. 7. Orłowski W.: Nauka o chorobach wewnętrznych. T. II i III. Wyd. Lek. Inst. Nauk. Wyd., Warszawa 1948. 8. Roeske W.: Zarys fitoterapii. PZWL, Warszawa 1955. 9. Teletycki M.: Współczesne metody leczenia gruźlicy w krytycznym ujęciu. Wyd. Zakł. Ubezp. Społ., Warszawa 1949. Dr med. Bogdan Pirwitz Dr med. Andrzej Tilszer